ثبت شرکت سهامی خاص

برای آنکه سهامداران و مؤسسین شرکت سهامی خاص اقدام به ثبت شرکت تجاری و انجام مراحل آن نمایند، باید علاوه بر شرایط اولیه، مدارک لازم را تکمیل و به منظور ثبت شرکت اینترنتی در سامانه ثبت شرکتها بارگذاری کنند.

مدارک و شرایط لازم برای ثبت شرکت‌های سهامی خاص عبارت است از:
وجود حداقل 3 شریک و 2 بازرس
معرفی دفتر کار دارای کد پستی مستقل با کاربری اداری یا تجاری
ثبت نام در سامانه ثنا (برای تمامی اعضای هیئت مدیره الزامی است)
تصویر شناسنامه و کارت ملی شرکا و اعضای هیات مدیره و بازرسین
اخذ مجوز لازم مربوط به موضوع فعالیت (در صورت نیاز به تایید و اخذ مجوز از سوی نهاد، اداره یا سازمان خاصی)
اقرارنامه کلیه‌ اعضای هیئت مدیره، مدیر عامل و بازرسان شرکت مبنی بر اینکه مشمول ممنوعیت‌های مندرج در اصل 141 قانون اساسی نبوده و هیچگونه ممنوعیت قانونی موضوع مواد 111 و 126 قانون تجارت برای آن‌ها جهت عضویت در هیئت مدیره و مدیر عاملی وجود ندارد.
اقرارنامه بازرس یا بازرسان مبنی بر اینکه هیچگونه نسبت فامیلی اعم از نسبی و سببی با مدیران و مدیر عامل شرکت تا درجه سوم از طبقه اول و دوم ندارند و خود و یا همسرشان نیز از مدیران و مدیر عامل
گواهی عدم سوءپیشینه کیفری کلیه اعضای هیئت مدیره و بازرسان شرکت از طرف متقاضی ثبت شرکت، – آگهی تاسیس و نامه نمایندگی (در صورتی که شخص حقوقی باشد)
گواهی بانک مبنی بر واریز 35 درصد از 20 درصد کل سرمایه اولیه شرکت
حتما توجه داشته باشید که شماره تلفن همراه اعضای هیات مدیره و بازرسان باید به نام خود آن‌ها باشد.

در ثبت شرکت سهامی خاص که یکی از رایج‌ترین شرکت‌های تجاری است، سرمایه آن تماماً توسط مؤسسین شرکت تأمین می‌شود. حداقل سرمایه تشکیل شرکت سهامی آن در بدو تأسیس یک میلیون ریال است و سرمایه شرکت نباید از این میزان کمتر باشد. شرکای شرکت سهامی خاص باید حداقل سه نفر باشند و با تعدادی کمتر از این، امکان تأسیس این شرکت وجود نخواهد داشت. مدت اعتبار شرکت سهامی خاص ممکن است محدود یا نامحدود باشد و پس از اتمام مدت، امکان تمدید آن وجود خواهد داشت. سرمایه در این شرکت به قطعات سهم تبدیل می‌شود و هر یک از شرکای شرکت تنها تا اندازه مبلغ اسمی سهام خود در برابر قروض و تعهدات شرکت مسئول است. شرکت سهامی خاص یک شرکت تجاری است حتی اگر این شرکت به انجام امور غیرتجاری بپردازد.

از جمله دیگر مشخصات شرکت سهامی خاص می‌توان به این موضوع اشاره کرد که شرکت سهامی خاص قابل عرضه در بورس نبوده و این شرکت اختیار انتشار و صدور اوراق قرضه را ندارد. قوانین و تشریفات ثبت شرکت‌های سهامی خاص بسیار راحت‌تر از سهامی عام است و به همین دلیل، کسب‌وکارهای زیادی تمایل دارند تا در قالب این شرکت به فعالیت بپردازند. شرکت‌های سهامی خاص اقسامی دارند که انواع شرکت‌های سهامی خاص، با توجه به نوع سهام، میزان سرمایه و موضوع فعالیت شرکت از یکدیگر تمییز داده می‌شوند.

موضوع فعالیت شرکت سهامی خاص
شرکت‌های سهامی خاص موضوع فعالیت متفاوتی دارند. موضوع فعالیت شرکت سهامی خاص هنگام تنظیم اساسنامه تعیین می‌شود و محدوده فعالیت این شرکت را مشخص می‌کند. در انتخاب و ثبت موضوع شرکت سهامی خاص، به این نکات نیز توجه داشته باشید:

موضوع فعالیت شرکت سهامی خاص باید صریح باشد. از قید هر عنوان کلی اجتناب کنید. برای مثال عبارت «هر گونه فعالیت مجاز» قابل تایید نیست.
موضوع فعالیت باید مطابق قوانین باشد. شرکت با موضوع غیرقانونی یا نامشروع قابلیت ثبت نخواهد داشت. مثل تولید مشروبات الکلی.
تا حد ممکن موضوع قراردادهای شرکت واضح و مشخص باشد.
انتخاب نام برای شرکت سهامی خاص
انتخاب نام برای شرکت موضوعی بسیار مهم است. برخلاف انتخاب نام برای اشخاص حقیقی، انتخاب نام برای اشخاص حقوقی مانند شرکت‌های تجاری تشریفات زیادی به همراه دارد. مؤسسین شرکت‌های سهامی خاص باید با رعایت مقررات و انجام تشریفات قانونی نامگذاری شرکت، نامی برای شرکت انتخاب کنند که به اعتبار و شهرت شرکت کمک نماید. مؤسسین شرکت سهامی خاص برای انتخاب اسم شرکت ابتدا باید نام‌های مورد نظر خود را با در نظر داشتن محدودیت‌ها و مقررات تعیین نام که توسط قانون مشخص می‌شود، انتخاب کنند.

در نام شرکت باید کلمه «خاص» قبل از ذکر نام شرکت یا بعد از آن بلافاصله اضافه شود و این کلمه در کلیه اسناد و نامه‌های شرکت و آگهی‌ها صریحا باید رعایت گردد مانند «شرکت سهامی خاص البرز».
پس از انتخاب و اولویت‌بندی اسامی خوب برای شرکت، لیست آن را همراه با مدارک لازم به مرجع ثبت شرکت‌ها ارسال خواهند کرد و این لیست توسط کارشناس مربوطه مورد بررسی قرار خواهد گرفت. کارشناس حقوقی یک یا چند نام را تایید می‌کنند. توجه داشته باشید که در انتخاب نام برای شرکت سهامی خاص عبارت سهامی خاص باید حتماً در نام شرکت وجود داشته باشد.

تعریف  و کلیات شرکت سهامی :

بر طبق ماده یک لایحه  اصلاحی  قانون تجارت ،  شرکت سهامی شرکتی که سرمایه آن به سهام تقسیم شده و مسئولیت صاحبان سهام محدود به مبلغ اسمی سهام آنها است . لذا مسئولیت دارندگان سهام فقط محدود به سهام آنهاست . سهام جزء حقوق مالی محسوب می شود و در حکم مال منقول می باشد و هم به صورت قهری و هم به صورت قراردادی قابلیت نقل و انتقال دارد (مواد 24، 39و 41 ل.ا.ق.ت) . لذا تشریفات نقل و انتقال سهام از موارد مهم مربوط به شرکت ها تلقی می گردد .

ازلحاظ نوع مالکیت سهام به دو دسته سهام بانام وسهام بی نام تقسیم می شود .  انتقال سهام با نام باید در دفتر ثبت سهام شرکت به ثبت برسد .

نکته: در صورت عدم رعایت تشریفات مذکور در ماده 40 ل.ا.ق.ت (ثبت انتقال سهام با نام در دفتر ثبت سهام شرکت) عمل حقوقی انتقال سهام در برابر شرکت و اشخاص ثالث قابل استناد نیست ، لکن بین طرفین معتبر است و خریدار می تواند الزام فروشنده را جهت انجام ترتیبات ثبت از دادگاه بخواهد .

نکته: مادام که تمامی مبلغ اسمی هر سهم پرداخت نشده صدور ورقه سهم بی نام یا گواهینامه موقت بی نام ممنوع است. به تعهد کننده این گونه سهام گواهینامه موقت با نام داده خواهد شد. شرکتهای سهامی شرکت تجارتی محسوب می شوند حتی اگر موضوع عملیات آن امور بازرگانی نباشد .

شرکت های سهامی به دو دسته تقسیم می شود : شرکت سهامی خاص و عام

شرکت سهام خاص: شرکتهای سهامی که تمام سرمایه آنها در موقع تاسیس منحصرا توسط موسسین تامین گردیده است . این گونه شرکت ها ، شرکت سهامی خاص نامیده می شوند (ماده 4 ل.ا.ق.ت) حداقل تعداد  سهامداران در شرکت سهامی خاص 3 نفر و حداقل  سرمایه در زمان تاسیس 1000000 ریال می باشد و سرمایه شرکت به سهام مساوی تقسیم می گردد ، در خصوص حداقل تعداد اعضاء هیات مدیره مقرراتی وضع نگردیده است . بر طبق نظریه حقوقی شماره 5156 /7 مورخ 13/7/1367 تعداد اعضای هیات هیات مدیره نمی تواند کمتر از 3 نفر باشد .

آشنایی با ارکان تصمیم گیرنده در شرکت های سهامی خاص

مجامع عمومی : شرکت های  سهامی دارای ارکان تصمیم گیرنده می باشند از جمله ارکان تصمیم گیرنده مجامع عمومی می باشد ، مجامع عمومی، ازاجتماع  سهامداران شرکت و مجموع اشخاصی است که شخصیت حقوقی شرکت را بوجود آورده اند. مجمع عمومی بالاترین مرکز قدرت شرکت و تعیین کننده مقررات آن می باشد.

نقاط اشتراک مجامع عمومی:

نکته : برای تشکیل تمام مجامع عمومی آگهی دعوت (در روزنامه کثیر الانتشار شرکت)  لازم است .البته اگر در مجمعی کلیه صاحبان سهام حضور داشته باشند نیازی به انتشار آگهی در جراید نخواهد بود.

نکته : جلسات مجامع عمومی بوسیله یک رئیس، دو ناظر(  از بین سهامداران ) و یک منشی اداره می شود.صورتجلسه مجامع عمومی بوسیله شخص منشی تهیه شده و به امضاء هیات رئیسه می رسد. دعوت کنندگان مجامع عمومی به ترتیب عبارتند از: مدیران شرکت و بازرسان و اگر آنان هم به وظیفه خود عمل نکردند سهامدارانی که حداقل یک پنجم سرمایه شرکت را داشته باشند می توانند این کار را انجام دهند و اگر هیچکدام از افراد فوق الذکر نباشند هر صاحب سهم و ذینفعی می تواند از طریق ثبت شرکتها به آن مبادرت نماید.

حدود وظایف این مجامع با هم متفاوت است: مجمع عمومی موسس (تصویب اساسنامه، تعیین اولین مدیران و بازرسان و کلیه امور مربوط به تاسیس شرکت)؛ مجمع عمومی فوق العاده (اموری مانند انحلال شرکت و هر نوع تغییر در اساسنامه)؛ مجمع عمومی عادی (امور معمول و متداول شرکت بعهده این مجمع می باشد).

نکته : حد نصاب تشکیل مجمع عمومی از این قرار است : اول – در نوبت اول دارندگان بیش از نصف + دارندگان سهام باید در جلسه حضور داشته باشند در صورتی که در نوبت اول این میزان حاصل نشد در نوبت بعدی مجمع عمومی فوق العاده و موسس با حداقل یک سوم سهام شرکت تشکیل می شود و مجمع عمومی عادی با هر تعداد سهامی که مالکین آنها در جلسه حضور دارند.

نکته : از لحاظ حد نصاب اخذ رای: در مجمع فوق العاده و موسس با دو سوم سهام حاضر در جلسه (نه کل سهام شرکت) در مجمع عادی نصف سهام حاضر در جلسه اعم از نوبت اول یا نوبت سوم بوده باشند.

برخی از تصمیمات انواع مجامع عمومی و هیات مدیره شرکت های سهامی با توجه به صراحت قوانین تجاری در مراجع ثبت شرکت ها منعکس و اقدام ثبتی دارند و برخی دیگر از تصمیمات فاقد اقدام موثر در مراجع ثبت شرکت ها می باشد  .

موارد آگهی و اقدام موثر ثبت شرکت ها و سرفصل عناوین و تصمیمات مجامع عمومی و هیات مدیره یکی از ابهاماتی می باشد که با عنایت به پراکندگی موضوعات و تکالیف حوزه ثبت شرکت ها و عدم تصریح  و منجز بودن ، این تکالیف نیاز به معین نمودن و طبقه بندی جهت دسترسی آسان به آن دارد . لذا در این بخش به ذکر  مباحث مربوط به صلاحیت انواع مجامع عمومی و هیات مدیره شرکت های سهامی به شرح ذیل می پردازیم  :

مجمع عمومی موسس:

اولین اجتماع صاحبان سهام  در شرکت های سهامی برای تصویب اساسنامه و تعیین مدیران و بازرسان “مجمع عمومی موس” نام دارد. این مجمع قبل از تشکیل شرکت سهامی و در تمام مدت شرکت فقط یک بار تشکیل می شود و مرکب از کلیه موسسین و پذیره نویسان می باشد. حضور حداقل عده ای از پذیره نویسان که نصف سرمایه شرکت راتعهد نموده باشند در این مجمع ضروری است. اگر در دعوت اولیه اکثریت حاصل نشد مجامع عمومی جدید تا دو نوبت توسط موسسین دعوت می شود، مشروط به این که لااقل 20 روز قبل آگهی دعوت با قید دستور جلسه منتشر گردد. مجمع جدید با دارندگان حداقل یک سوم سرمایه معتبر می باشد و تصمیمات با اکثریت دو سوم آراء حاضرین اتخاذ می شود. اگر در مجمع عمومی سوم اکثریت مذکور حاصل نشد موسسین عدم تشکیل شرکت را اعلام می دارند (ماده 75 ل.ا.ق.ت).

نکته : با توجه به اینکه در شرکت سهامی خاص تشکیل مجمع عمومی موسس باستناد ماده 82 لایحه اصلاحی قانون تجارت الزامی نمی باشد لذا اولین مجمع تشکیل شده از لحاظ عرفی و ثبتی مجمع عمومی موسس تلقی می گردد . همچنین چنانچه تصمیمات مجمع عمومی موسس  مطابق با قوانین و مقررات صورت پذیرفته با لحاظ مقررات ثبتی می بایستی ، منجر به آگهی تاسیس شرکت گردد .

مجمع عمومی عادی:

اجتماع سالیانه صاحبان سهام برای تصویب حساب هاو تراز نامه  و تخصیص سود و زیان ، تعیین مدیران و بازرسان “مجمع عمومی عادی” نام دارد . هر صاحب سهمی، خواه سهم وی با نام یا بی نام باشد یا دارای سهم ممتاز باشد یا عادی، می تواند در مجمع عمومی  شرکت کند . این مجمع می تواند نسبت به کلیه امور شرکت به جز آن چه که در صلاحیت مجمع عمومی موسس و فوق العاده است (مثل موارد مذکور در مواد 83 و 42 ل.ا.ق.ت) تصمیم بگیرد . (ماده 86 ل.ا.ق.ت). گاهی در خلال سال مالی برای اتخاذ تصمیم درباره اموری که در صلاحیت مجمع عمومی عادی است (مواردی از قبیل حجر، فوت، استعفا یا سلب شرایط مدیر یا بازرس، موارد موضوع ماده 112 ل.ا.ق.ت و یا سایر موارد ) دعوت مجمع عمومی عادی بطور فوق العاده ضرورت می یابد . این مجمع فقط از لحاظ زمانی فوق العاده است، اما از نظر نصاب و صلاحیت ها مشمول مقررات راجع به مجمع عمومی عادی می باشد .

مجمع عمومی فوق العاده :  هر گاه مورد فوق العاده ای برای شرکت پیش آید (برای مثال، شرکت بخواهد مدت خود را تمدید یا سرمایه را زیاد کند و یا تصمیم به انحلال بگیرد) مجمع عمومی فوق العاده تشکیل می شود  (ماده 83 ل.ا.ق.ت)

هیات مدیره شرکت های سهامی 

بر طبق ماده 107 لایحه اصلاحی  قانون تجارت ، هر شرکت سهامی بوسیله عده ای از سهامداران  که قانون عنوان هیات مدیره به آنها داده است ، اداره می شود . هیات مدیره  ، مقام  تصمیم گیری و اجرایی شرکت می باشد .  انتخاب مدیران بوسیله مجمع عمومی عادی صورت می گیرد ،  اما اولین مدیران شرکت بوسیله مجمع عمومی موسس نیز می تواند انتخاب شوند.

شرایط هیات مدیره و مدیر عامل

• هیات مدیره در شرکت سهامی تنها از بین سهامداران انتخاب می شوند .( ماده 107 لایحه اصلاحی قانون تجارت )
• هیات مدیره شرکت نباید ممنوعیت های قانونی اصل 141 قانون اساسی و مواد 111 لایحه اصلاحی قانون تجارت را داشته باشد .
• مدت تصدی آنها به میزانی است که در اساسنامه معین شده و حداکثر دو سال است و انتخاب مجدد آنان بلامانع است .
• هیات مدیره یا هر یک از مدیران قابل عزل هستند و مجمع عمومی عادی می تواند آنها را عزل نماید.
• تعداد هیات مدیره در شرکت سهامی عام نباید از 5 نفر کمتر باشد ولی بیشتر از 5 نفر طبق اساسنامه مانعی ندارد . در خصوص حداقل تعداد اعضاء هیات مدیره مقرراتی وضع نگردیده است هر چند که در نظریه حقوقی شماره 5156 /7 مورخ 13/7/1367 تعداد اعضای هیات هیات مدیره نمی تواند کمتر از 3 نفر باشد
• اشخاص حقوقی را می توان به مدیریت شرکت انتخاب نمود که در این صورت باید یک نفر را به نمایندگی دائمی خود جهت انجام وظایف مدیریت معرفی نماید . یک نفر نمی تواند اصالتا و وکالتا ( یا به قائم مقامی و نمایندگی ) به عنوان اعضای هیات مدیره منصوب گردد .
• در صورت فوت یا استعفا یا سلب شرایط از یک یا چند نفر از مدیران ، اعضای علی البدل جای آنان را خواهند گرفت و در صورتی که عضو علی البدل تعیین نشده باشد و تعداد کافی جهت تصدی محل های خالی نباشد مجمع عمومی عادی جهت تکمیل اعضا باید تشکیل شود.
• هر یک از مدیران باید مقدار سهامی را که در اساسنامه مقرر شده است دارا باشند این تعداد سهام نباید از مقدام سهامی که بموجب اساسنامه جهت دادن رای ضروری است کمتر باشد. این سهام برای تضمین خسارتی است که ممکن است از تقصیرات مدیران منفردا یا مشترکا بر شرکت وارد شود. سهام مزبور با نام بوده و قابل انتقال نیست.
• هیات مدیره در اولین جلسه خود از بین اعضاء یک رئیس و یک نایب رئیس تعیین می نماید .
• مدیر عامل نباید دارای ممنوعیت ماده 126 لایحه اصلاحی قانون تجارت راداشته باشد .
• سمت مدیرعامل مباشرتی است. لذا مدیرعامل حق ندارد وظایف خود را از طریق دیگران (وکیل) انجام دهد .